Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là một trong những sắc thuế quan trọng mà doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm trong quá trình hoạt động và quyết toán thuế.

Đối với nhà hàng, café và chuỗi F&B, việc xác định thuế TNDN càng cần được kiểm soát chặt chẽ vì doanh nghiệp phát sinh rất nhiều nhóm doanh thu và chi phí:

• Doanh thu bán hàng tại nhà hàng.
• Doanh thu từ các nền tảng giao đồ ăn.
• Doanh thu chuyển khoản, tiền mặt, QR Banking.
• Giá vốn nguyên vật liệu.
• Chi phí nhân sự.
• Chi phí thuê mặt bằng.
• Chi phí điện nước.
• Chi phí marketing.
• Chi phí sửa chữa.
• Chi phí khấu hao.
• Chi phí mua hàng.
• Chi phí vận chuyển.
• Các khoản chi phí quản lý khác.

Nếu dữ liệu kế toán không được chuẩn hóa, doanh nghiệp có thể gặp tình trạng:

❌ Có doanh thu nhưng chưa ghi nhận đầy đủ.

❌ Chi phí phát sinh nhưng thiếu hồ sơ chứng minh.

❌ Chi phí kế toán và chi phí được trừ khi tính thuế không giống nhau.

❌ Không kiểm soát được các khoản chi không đáp ứng điều kiện.

❌ Đến cuối năm mới phát hiện số liệu cần điều chỉnh lớn.

Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 được ban hành ngày 14/06/2025 và có hiệu lực từ 01/10/2025. Luật cũng được áp dụng cho kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025 theo quy định chuyển tiếp.

Vì vậy, doanh nghiệp cần cập nhật cách quản lý dữ liệu TNDN theo quy định hiện hành.

1. THUẾ TNDN LÀ GÌ?

Thuế thu nhập doanh nghiệp là khoản thuế tính trên thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp theo quy định pháp luật.

Về nguyên tắc, có thể hình dung quá trình xác định thuế theo chuỗi:

DOANH THU, THU NHẬP
→ CHI PHÍ
→ THU NHẬP CHỊU THUẾ
→ CÁC KHOẢN ĐIỀU CHỈNH
→ THU NHẬP TÍNH THUẾ
→ THUẾ TNDN PHẢI NỘP

Do đó, kế toán không thể chỉ lấy:

Doanh thu – toàn bộ chi phí trên sổ kế toán

rồi áp dụng ngay một mức thuế suất.

Cần xác định khoản nào được tính vào chi phí khi xác định thu nhập chịu thuế và khoản nào phải điều chỉnh theo quy định thuế.

2. THUẾ SUẤT THUẾ TNDN HIỆN HÀNH

Theo Luật Thuế TNDN 2025, thuế suất phổ thông là 20%.

Ngoài ra, luật quy định:

• Thuế suất 15% đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng.
• Thuế suất 17% đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm trên 3 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng.
• Một số trường hợp đặc thù và trường hợp được hưởng ưu đãi thuế có quy định riêng.

Doanh nghiệp không nên chỉ nhìn doanh thu năm hiện tại để tự xác định mức thuế suất. Đối với mức 15% và 17%, doanh thu làm căn cứ được xác định theo kỳ tính thuế trước liền kề theo quy định.

Vì vậy, khi xác định thuế TNDN, cần kiểm tra đúng đối tượng và điều kiện áp dụng.

3. CÔNG THỨC CƠ BẢN XÁC ĐỊNH THUẾ TNDN

Có thể hình dung:

Thu nhập chịu thuế = Doanh thu/thu nhập chịu thuế – Chi phí được trừ + Các khoản thu nhập khác theo quy định

Sau đó xác định:

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Thu nhập được miễn thuế – Các khoản lỗ được kết chuyển theo quy định

Cuối cùng:

Thuế TNDN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất

Đây là cách nhìn tổng quát. Khi quyết toán thực tế, doanh nghiệp cần thực hiện đúng các quy định về doanh thu, chi phí, thu nhập miễn thuế, chuyển lỗ, ưu đãi và các khoản điều chỉnh liên quan.

4. DOANH THU TÍNH THUẾ TNDN CẦN ĐƯỢC KIỂM SOÁT

Đối với nhà hàng, doanh thu không chỉ đến từ tiền mặt tại quầy.

Có thể bao gồm:

🍽️ Doanh thu bán hàng tại nhà hàng.

💳 Doanh thu thanh toán thẻ.

📱 Doanh thu QR Banking.

🏦 Doanh thu chuyển khoản.

🛵 Doanh thu từ nền tảng giao đồ ăn.

🎁 Các khoản phụ thu hoặc khoản thu khác theo bản chất giao dịch.

Do đó, hệ thống kế toán cần đối chiếu:

POS → Tiền mặt → Ngân hàng → QR Banking → Nền tảng giao hàng → Hóa đơn → Kế toán

Mục tiêu là đảm bảo doanh thu được ghi nhận đầy đủ và đúng kỳ.

5. THUẾ TNDN VÀ DOANH THU NHÀ HÀNG

Một vấn đề thường gặp là doanh nghiệp có nhiều nguồn doanh thu nhưng không xây dựng quy trình đối soát.

Ví dụ:

Doanh thu POS:

1 tỷ đồng.

Trong đó:

• Tiền mặt: 300 triệu.
• QR Banking: 300 triệu.
• Thẻ: 200 triệu.
• Nền tảng giao hàng: 200 triệu.

Kế toán cần kiểm tra sự khớp nối giữa các nguồn dữ liệu thay vì chỉ lấy báo cáo POS làm số liệu cuối cùng.

Nếu có chênh lệch, cần xác định nguyên nhân trước khi lập báo cáo và kê khai.

6. CHI PHÍ KẾ TOÁN KHÁC GÌ CHI PHÍ ĐƯỢC TRỪ KHI TÍNH THUẾ?

Đây là một trong những nội dung quan trọng nhất khi làm thuế TNDN.

Không phải mọi khoản chi được ghi nhận trên sổ kế toán đều mặc nhiên được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.

Doanh nghiệp cần kiểm tra từng khoản chi theo quy định hiện hành và hồ sơ thực tế.

Có thể hình dung:

Chi phí phát sinh

↓

Kiểm tra bản chất

↓

Kiểm tra hồ sơ

↓

Kiểm tra điều kiện thanh toán

↓

Kiểm tra quy định thuế

↓

Xác định được trừ / không được trừ

7. CHI PHÍ NHÀ HÀNG CẦN KIỂM SOÁT NHỮNG GÌ?

Đối với nhà hàng, các nhóm chi phí cần đặc biệt chú ý gồm:

Chi Phí Nguyên Vật Liệu

• Thịt.
• Cá.
• Hải sản.
• Rau củ.
• Gia vị.
• Đồ uống.
• Nguyên liệu khác.

Cần kết nối:

Mua hàng → Nhập kho → Xuất kho → Kiểm kê → Giá vốn

Chi Phí Nhân Sự

• Lương.
• Tiền công.
• Tăng ca.
• Phụ cấp.
• Các khoản liên quan theo hồ sơ và chính sách của doanh nghiệp.

Cần kết nối:

Ca làm → Chấm công → Bảng công → Tính lương → Kế toán

Chi Phí Thuê

• Thuê mặt bằng.
• Thuê kho.
• Thuê thiết bị.
• Các khoản dịch vụ liên quan.

Chi Phí Điện Nước

Cần theo dõi:

• Hóa đơn.
• Kỳ sử dụng.
• Số lượng tiêu thụ.
• Giá trị.
• Hồ sơ liên quan.

Chi Phí Marketing

• Quảng cáo.
• Truyền thông.
• Khuyến mại.
• Dịch vụ marketing.

Mỗi khoản cần được kiểm tra bản chất và hồ sơ trước khi xác định việc tính vào chi phí được trừ.

8. HỒ SƠ CHI PHÍ LÀ YẾU TỐ RẤT QUAN TRỌNG

Một khoản chi thực tế phát sinh chưa đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có thể bỏ qua hồ sơ.

Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình lưu trữ:

Đề nghị → Phê duyệt → Hợp đồng/Thỏa thuận → Hóa đơn → Chứng từ thanh toán → Biên bản/Hồ sơ liên quan

Tùy từng loại chi phí, bộ hồ sơ cần được xác định phù hợp.

Đặc biệt, cần kiểm tra quy định hiện hành về hóa đơn và chứng từ thanh toán đối với từng trường hợp.

9. CHI PHÍ MUA HÀNG VÀ THUẾ TNDN

Đối với nhà hàng, mua hàng là một nhóm giao dịch rất lớn.

Một quy trình kiểm soát nên đi theo:

Đề nghị mua

↓

Phê duyệt

↓

Đặt hàng

↓

Nhận hàng

↓

Nhập kho

↓

Hóa đơn

↓

Thanh toán

↓

Công nợ

Nếu chỉ có hóa đơn nhưng không kiểm soát việc nhận hàng, doanh nghiệp sẽ khó chứng minh đầy đủ bản chất giao dịch khi cần đối chiếu.

10. CHI PHÍ NHÂN SỰ VÀ THUẾ TNDN

Chi phí nhân sự thường chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng chi phí của nhà hàng.

Doanh nghiệp nên quản lý theo chuỗi:

Nhân sự → Hợp đồng/Hồ sơ → Ca làm → Chấm công → Bảng lương → Thanh toán → Chứng từ

Đặc biệt với nhà hàng có nhiều nhân viên part-time, việc quản lý giờ công và hồ sơ nhân sự càng cần được chuẩn hóa.

11. CHI PHÍ ĐIỆN NƯỚC VÀ THUẾ TNDN

Điện nước là chi phí thường xuyên.

Doanh nghiệp nên đối chiếu:

Đồng hồ → Hóa đơn → Công nợ → Thanh toán → Kế toán

Nếu chi phí điện nước tăng bất thường, cần phân tích trước khi khóa sổ.

Ví dụ:

Doanh thu tăng 5%.

Nhưng chi phí điện tăng 40%.

Không nên chỉ ghi nhận khoản chi mà cần kiểm tra nguyên nhân biến động.

12. CHI PHÍ KHẤU HAO

Nhà hàng có thể đầu tư nhiều tài sản:

• Thiết bị bếp.
• Tủ đông.
• Tủ mát.
• Điều hòa.
• Bàn ghế.
• Máy POS.
• Thiết bị văn phòng.
• Tài sản phục vụ vận hành.

Kế toán cần quản lý:

• Hồ sơ tài sản.
• Nguyên giá.
• Thời gian sử dụng.
• Ngày đưa vào sử dụng.
• Phương pháp khấu hao.
• Chi phí khấu hao từng kỳ.

Việc ghi nhận khấu hao cần tuân thủ quy định thuế và kế toán áp dụng cho doanh nghiệp.

13. CHI PHÍ MARKETING VÀ KHUYẾN MẠI

Nhà hàng thường xuyên thực hiện:

• Quảng cáo Facebook.
• Quảng cáo Google.
• KOL/KOC.
• Chương trình khuyến mại.
• Voucher.
• Sự kiện khai trương.
• Marketing trên nền tảng giao hàng.

Doanh nghiệp nên lưu hồ sơ thể hiện:

• Nội dung dịch vụ.
• Đơn vị cung cấp.
• Hợp đồng/thỏa thuận nếu có.
• Hóa đơn.
• Chứng từ thanh toán.
• Kết quả hoặc hồ sơ liên quan theo từng loại dịch vụ.

14. THUẾ TNDN VÀ CÁC KHOẢN CHI KHÔNG ĐƯỢC TRỪ

Một trong những công việc quan trọng khi quyết toán là rà soát các khoản chi không đáp ứng điều kiện được trừ.

Không nên áp dụng một danh sách “cứng” cho mọi doanh nghiệp, vì điều kiện còn phụ thuộc vào bản chất và hồ sơ của từng khoản chi.

Cách làm phù hợp hơn là xây dựng:

Ma trận kiểm tra chi phí

Ví dụ:

Nhóm chi phí	Có phát sinh	Có hồ sơ	Điều kiện thanh toán	Đánh giá
Nguyên vật liệu	Có	Đủ	Đủ	Kiểm tra tiếp
Nhân sự	Có	Đủ	Theo hồ sơ	Kiểm tra tiếp
Marketing	Có	Thiếu	Có	Cần bổ sung
Sửa chữa	Có	Đủ	Đủ	Kiểm tra tiếp

Nhờ đó, kế toán có thể rà soát trước khi quyết toán.

15. CHI PHÍ VÀ THUẾ GTGT ĐẦU VÀO

Thuế TNDN và thuế GTGT là hai sắc thuế khác nhau nhưng dữ liệu có mối liên hệ.

Một hóa đơn đầu vào có thể liên quan đến:

• Chi phí.
• Thuế GTGT đầu vào.
• Công nợ.
• Thanh toán.
• Nhà cung cấp.

Luật Thuế TNDN 2025 có quy định mới về một số khoản thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết nhưng không được hoàn thuế có thể được tính vào chi phí được trừ trong những trường hợp đáp ứng điều kiện theo luật.

Vì vậy, kế toán cần phân loại đúng bản chất thay vì đưa toàn bộ thuế GTGT đầu vào vào chi phí.

16. THUẾ TNDN VÀ CHUYỂN LỖ

Doanh nghiệp có thể phát sinh năm kinh doanh thua lỗ.

Ví dụ:

Năm 2025:

Lỗ 500 triệu đồng.

Năm 2026:

Thu nhập chịu thuế 800 triệu đồng.

Việc xử lý khoản lỗ chuyển sang các năm tiếp theo phải thực hiện theo quy định hiện hành.

Do đó, doanh nghiệp cần theo dõi riêng:

• Lỗ từng năm.
• Số lỗ đã chuyển.
• Số lỗ còn được chuyển.
• Thời gian chuyển lỗ.

Không nên chỉ lưu một con số “lỗ lũy kế” mà không có bảng theo dõi chi tiết.

17. THUẾ TNDN VÀ ƯU ĐÃI THUẾ

Một số doanh nghiệp hoặc dự án có thể thuộc diện được hưởng ưu đãi thuế nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.

Tuy nhiên, không nên mặc định:

“Doanh nghiệp nhỏ thì được giảm thuế.”

Hoặc:

“Mới thành lập thì được ưu đãi.”

Việc áp dụng ưu đãi phụ thuộc vào:

• Ngành nghề.
• Dự án đầu tư.
• Địa bàn.
• Điều kiện cụ thể.
• Thời gian áp dụng.
• Hồ sơ chứng minh.

Doanh nghiệp cần xác định chính xác đối tượng trước khi áp dụng.

18. THUẾ TNDN ĐỐI VỚI NHÀ HÀNG, CAFÉ VÀ CHUỖI F&B

Đặc thù của F&B là số lượng giao dịch rất lớn.

Một ngày có thể phát sinh:

🍽️ Hàng trăm đơn bán hàng.

📦 Nhiều phiếu nhập – xuất.

💳 Nhiều phương thức thanh toán.

🛵 Nhiều giao dịch từ nền tảng giao hàng.

🧾 Nhiều hóa đơn đầu vào.

👥 Nhiều ca làm việc.

💰 Nhiều khoản chi phí nhỏ.

Nếu không xây dựng hệ thống từ đầu, cuối kỳ kế toán sẽ phải xử lý một lượng dữ liệu rất lớn.

19. QUY TRÌNH KIỂM SOÁT THUẾ TNDN CHO NHÀ HÀNG

Có thể xây dựng theo chuỗi:

BÁN HÀNG

↓

DOANH THU

↓

ĐỐI SOÁT THANH TOÁN

↓

MUA HÀNG

↓

NHẬP KHO

↓

XUẤT KHO

↓

KIỂM KÊ

↓

GIÁ VỐN

↓

CHI PHÍ NHÂN SỰ

↓

CHI PHÍ VẬN HÀNH

↓

KHẤU HAO

↓

CHI PHÍ KHÁC

↓

PHÂN LOẠI CHI PHÍ THUẾ

↓

THU NHẬP CHỊU THUẾ

↓

THUẾ TNDN

Đây là cách giúp kế toán kiểm soát dữ liệu xuyên suốt thay vì chỉ tập trung vào bước quyết toán cuối năm.

20. THUẾ TNDN VÀ BÁO CÁO LỢI NHUẬN

Một vấn đề quan trọng là:

Lợi nhuận kế toán không phải lúc nào cũng bằng thu nhập tính thuế.

Ví dụ doanh nghiệp có:

Doanh thu:

10 tỷ đồng.

Tổng chi phí kế toán:

9 tỷ đồng.

Lợi nhuận kế toán:

1 tỷ đồng.

Nhưng sau khi rà soát các khoản điều chỉnh theo quy định thuế, thu nhập tính thuế có thể khác 1 tỷ đồng.

Vì vậy, Dashboard lợi nhuận và báo cáo thuế TNDN cần được thiết kế có mối liên hệ nhưng không nên đánh đồng hai chỉ tiêu.

21. DASHBOARD THUẾ TNDN NÊN THEO DÕI GÌ?

Một Dashboard thuế TNDN có thể bao gồm:

💰 Doanh thu tính đến kỳ.

📊 Lợi nhuận kế toán.

🧾 Chi phí kế toán.

🔎 Chi phí cần rà soát thuế.

📈 Thu nhập chịu thuế.

💵 Thu nhập tính thuế.

⚠️ Các khoản điều chỉnh.

📉 Lỗ được chuyển.

💰 Thuế TNDN dự kiến.

📅 Thuế theo từng kỳ.

🏪 Thuế theo chi nhánh nếu mô hình quản trị cho phép.

Dashboard nên giúp người quản lý trả lời:

“Hiện tại doanh nghiệp đang ở trạng thái nào về lợi nhuận và nghĩa vụ thuế?”

22. THUẾ TNDN CHO CHUỖI F&B

Với chuỗi nhiều chi nhánh, doanh nghiệp nên quản lý dữ liệu theo:

Toàn chuỗi

↓

Chi nhánh

↓

Doanh thu

↓

Giá vốn

↓

Chi phí

↓

Lợi nhuận

↓

Điều chỉnh thuế

↓

Thu nhập tính thuế

↓

Thuế TNDN

Điều này giúp chủ doanh nghiệp nhìn thấy:

• Chi nhánh nào doanh thu cao.
• Chi nhánh nào có lợi nhuận thấp.
• Chi phí nào tăng.
• Food Cost ảnh hưởng thế nào.
• Chi phí nhân sự ảnh hưởng thế nào.
• Chi phí được trừ cần rà soát ở đâu.

23. NHỮNG SAI LẦM THƯỜNG GẶP KHI QUYẾT TOÁN THUẾ TNDN

❌ Chờ đến cuối năm mới kiểm tra chi phí.

❌ Chỉ căn cứ vào lợi nhuận trên báo cáo kế toán.

❌ Không đối chiếu doanh thu POS với ngân hàng.

❌ Không đối soát doanh thu nền tảng giao hàng.

❌ Không kiểm tra hồ sơ chi phí.

❌ Không theo dõi công nợ nhà cung cấp.

❌ Không quản lý hàng tồn kho chính xác.

❌ Không theo dõi hàng hủy và hao hụt.

❌ Không phân loại chi phí theo bản chất.

❌ Không theo dõi các khoản điều chỉnh thuế.

❌ Không quản lý số lỗ được chuyển.

❌ Không cập nhật chính sách thuế mới.

24. QUY TRÌNH CHUẨN BỊ QUYẾT TOÁN THUẾ TNDN

Thay vì đợi đến cuối năm, doanh nghiệp nên rà soát định kỳ.

Hàng Tháng

Kiểm tra:

• Doanh thu.
• Giá vốn.
• Chi phí.
• Hóa đơn.
• Công nợ.
• Tiền.
• Kho.

Hàng Quý

Phân tích:

• Lợi nhuận.
• Chi phí.
• Biến động doanh thu.
• Các khoản cần rà soát.

Cuối Năm

Thực hiện:

• Đối chiếu toàn bộ doanh thu.
• Rà soát chi phí.
• Kiểm kê.
• Đối chiếu công nợ.
• Kiểm tra tài sản.
• Rà soát các khoản điều chỉnh.
• Xác định thu nhập tính thuế.
• Lập hồ sơ quyết toán.

Cách làm này giúp giảm áp lực xử lý dữ liệu vào cuối năm.

25. ACC TRAINING HỖ TRỢ KIỂM SOÁT THUẾ TNDN CHO NHÀ HÀNG

ACC Training hỗ trợ nhà hàng, café và chuỗi F&B xây dựng hệ thống kế toán và quản trị thuế:

✔️ Kiểm soát doanh thu.

✔️ Đối soát POS, tiền mặt, ngân hàng và QR Banking.

✔️ Đối soát doanh thu nền tảng giao hàng.

✔️ Kiểm soát hóa đơn đầu vào.

✔️ Phân loại và rà soát chi phí.

✔️ Kiểm soát kho và giá vốn.

✔️ Kiểm soát Food Cost.

✔️ Kiểm soát chi phí nhân sự.

✔️ Theo dõi công nợ nhà cung cấp.

✔️ Rà soát các khoản chi phí cần lưu ý về thuế.

✔️ Theo dõi lợi nhuận kế toán và các khoản điều chỉnh thuế.

✔️ Theo dõi lỗ được chuyển theo quy định.

✔️ Xây dựng Dashboard lợi nhuận và thuế.

✔️ Chuẩn hóa dữ liệu phục vụ quyết toán thuế TNDN.

Mục tiêu không chỉ là:

“Đến cuối năm làm quyết toán thuế.”

Mà là xây dựng một hệ thống giúp doanh nghiệp biết trước:

DOANH THU BAO NHIÊU → CHI PHÍ BAO NHIÊU → LỢI NHUẬN BAO NHIÊU → CẦN RÀ SOÁT GÌ → THU NHẬP TÍNH THUẾ BAO NHIÊU → THUẾ TNDN DỰ KIẾN BAO NHIÊU

KẾT LUẬN

Thuế TNDN không nên được xem là một công việc chỉ thực hiện vào cuối năm.

Đối với nhà hàng và chuỗi F&B, việc kiểm soát thuế cần bắt đầu ngay từ những giao dịch đầu tiên:

BÁN HÀNG → DOANH THU → MUA HÀNG → KHO → GIÁ VỐN → NHÂN SỰ → CHI PHÍ → LỢI NHUẬN → ĐIỀU CHỈNH THUẾ → THUẾ TNDN

Khi dữ liệu được kiểm soát xuyên suốt, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong việc:

• Kiểm soát chi phí.
• Kiểm soát doanh thu.
• Phân tích lợi nhuận.
• Rà soát hồ sơ.
• Chuẩn bị quyết toán.
• Hạn chế sai sót.
• Chủ động nghĩa vụ thuế.

Đặc biệt, Luật Thuế TNDN 2025 đã có nhiều thay đổi về đối tượng chịu thuế, thuế suất, chi phí được trừ và ưu đãi thuế. Doanh nghiệp nên cập nhật chính sách hiện hành thay vì tiếp tục áp dụng máy móc quy định cũ.

THUẾ TNDN KHÔNG CHỈ LÀ TÍNH RA MỘT CON SỐ THUẾ PHẢI NỘP – ĐÓ LÀ KẾT QUẢ CỦA CẢ MỘT HỆ THỐNG DOANH THU, CHI PHÍ, KHO, NHÂN SỰ VÀ QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH.

---

ACC TRAINING – DỊCH VỤ KẾ TOÁN & QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH DÀNH RIÊNG CHO NHÀ HÀNG, CAFÉ & CHUỖI F&B

📞 Hotline/Zalo: 033 871 4414
📧 Email: ketoanacctraining@gmail.com
🌐 Website: ketoanacctraining.vn
📍 Hà Nội

ACC Training – Đồng hành cùng nhà hàng xây dựng hệ thống kế toán, kiểm soát chi phí, lợi nhuận và nghĩa vụ thuế bài bản.