Trong hoạt động của nhà hàng, nguyên vật liệu ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng món ăn, Food Cost và lợi nhuận. Vì vậy, lựa chọn nhà cung cấp không nên chỉ dựa vào yếu tố “giá rẻ”.
Một nhà cung cấp tốt cần đảm bảo đồng thời nhiều yếu tố: chất lượng ổn định, giá hợp lý, giao hàng đúng hạn, chứng từ đầy đủ và khả năng đáp ứng lâu dài.
Nếu lựa chọn sai nhà cung cấp, nhà hàng có thể gặp tình trạng giá nguyên liệu tăng, chất lượng không ổn định, giao hàng chậm, thiếu hàng hoặc phát sinh chi phí ngoài dự kiến.
Vậy nhà hàng nên lựa chọn nhà cung cấp như thế nào?
VÌ SAO LỰA CHỌN NHÀ CUNG CẤP LÀ CÔNG VIỆC QUAN TRỌNG?
Một nhà hàng có thể mua hàng mỗi ngày với số lượng lớn. Chỉ cần giá nguyên liệu chênh lệch một vài phần trăm cũng có thể tạo ra khoản chi phí đáng kể trong cả tháng.
Bên cạnh giá mua, nhà cung cấp còn ảnh hưởng đến:
- Chất lượng nguyên liệu.
- Tỷ lệ hao hụt.
- Tính ổn định của nguồn hàng.
- Tiến độ giao hàng.
- Công nợ và dòng tiền.
- Hồ sơ, chứng từ đầu vào.
- Food Cost và lợi nhuận.
Do đó, lựa chọn nhà cung cấp cần được xem là một phần của hệ thống quản trị chi phí, không đơn thuần là công việc mua hàng.
7 TIÊU CHÍ QUAN TRỌNG KHI LỰA CHỌN NHÀ CUNG CẤP
1. CHẤT LƯỢNG NGUYÊN VẬT LIỆU
Đối với nhà hàng, chất lượng nguyên liệu ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng món ăn.
Cần kiểm tra:
- Nguồn gốc sản phẩm.
- Tiêu chuẩn chất lượng.
- Quy cách đóng gói.
- Hạn sử dụng.
- Điều kiện bảo quản.
- Tính ổn định giữa các lần giao hàng.
Một nhà cung cấp có giá thấp nhưng chất lượng không ổn định có thể khiến nhà hàng phát sinh nhiều hao hụt và ảnh hưởng trải nghiệm khách hàng.
2. GIÁ VÀ CHÍNH SÁCH GIÁ
Không nên chỉ so sánh giá niêm yết.
Cần xem xét tổng thể:
- Đơn giá.
- Đơn vị tính.
- Quy cách đóng gói.
- Mức chiết khấu.
- Chính sách giá theo sản lượng.
- Phí vận chuyển.
- Các khoản phụ phí nếu có.
Một nhà cung cấp có giá mua cao hơn nhưng miễn phí vận chuyển và có chính sách chiết khấu tốt chưa chắc đã đắt hơn nhà cung cấp có giá niêm yết thấp.
3. KHẢ NĂNG GIAO HÀNG
Nhà hàng cần nguyên liệu đúng thời điểm để đảm bảo hoạt động bếp.
Cần đánh giá:
- Thời gian giao hàng.
- Tần suất giao hàng.
- Tỷ lệ giao đúng hạn.
- Khả năng xử lý đơn hàng gấp.
- Khả năng cung cấp khi nhu cầu tăng đột biến.
Giao hàng không đúng thời gian có thể khiến nhà hàng thiếu nguyên liệu và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh.
4. TÍNH ỔN ĐỊNH CỦA NGUỒN CUNG
Một nhà cung cấp tốt cần có khả năng cung ứng ổn định trong thời gian dài.
Doanh nghiệp nên đánh giá:
- Năng lực cung cấp.
- Nguồn hàng.
- Khả năng đáp ứng khi sản lượng tăng.
- Tính ổn định của chất lượng.
- Khả năng thay thế sản phẩm khi thiếu hàng.
Đối với chuỗi F&B, yếu tố này càng quan trọng vì nhu cầu nguyên liệu giữa các chi nhánh có thể rất lớn.
5. ĐIỀU KIỆN THANH TOÁN
Điều kiện thanh toán ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền.
Có thể xem xét:
- Thanh toán ngay.
- Công nợ theo tuần.
- Công nợ theo tháng.
- Hạn mức công nợ.
- Chiết khấu thanh toán.
Một nhà cung cấp có chính sách công nợ phù hợp có thể giúp doanh nghiệp chủ động hơn về dòng tiền.
6. HÓA ĐƠN VÀ CHỨNG TỪ
Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp.
Nhà cung cấp cần có:
- Hóa đơn hợp lệ.
- Chứng từ đầy đủ.
- Thông tin doanh nghiệp rõ ràng.
- Hồ sơ nguồn gốc đối với nhóm hàng cần kiểm soát.
Chứng từ đầy đủ giúp doanh nghiệp thuận tiện trong hạch toán, kê khai thuế và kiểm soát chi phí.
7. UY TÍN VÀ KHẢ NĂNG HỢP TÁC LÂU DÀI
Ngoài giá và chất lượng, doanh nghiệp cần đánh giá cách nhà cung cấp xử lý vấn đề khi phát sinh:
- Hàng giao thiếu.
- Hàng không đạt chất lượng.
- Giao hàng trễ.
- Sai số lượng.
- Sai quy cách.
- Khiếu nại và đổi trả.
Một nhà cung cấp chuyên nghiệp cần có quy trình xử lý rõ ràng và phản hồi nhanh chóng.
KHÔNG NÊN CHỌN NHÀ CUNG CẤP CHỈ VÌ GIÁ RẺ
Đây là một trong những sai lầm phổ biến nhất.
Ví dụ:
Nhà cung cấp A có giá nguyên liệu thấp hơn nhưng tỷ lệ hao hụt cao và giao hàng không ổn định.
Nhà cung cấp B có giá cao hơn một chút nhưng chất lượng ổn định, giao hàng đúng hạn và tỷ lệ hao hụt thấp.
Nếu chỉ nhìn vào đơn giá, doanh nghiệp có thể chọn A.
Nhưng nếu tính trên tổng chi phí thực tế, B có thể lại là lựa chọn hiệu quả hơn.
Do đó, nhà hàng nên đánh giá theo:
“Giá mua + chi phí liên quan + hao hụt + chất lượng + khả năng cung ứng”
thay vì chỉ nhìn vào giá niêm yết.
QUY TRÌNH LỰA CHỌN NHÀ CUNG CẤP
BƯỚC 1: XÁC ĐỊNH NHU CẦU
Xác định rõ:
- Sản phẩm cần mua.
- Quy cách.
- Tiêu chuẩn chất lượng.
- Số lượng.
- Tần suất mua.
- Thời gian giao hàng.
BƯỚC 2: TÌM KIẾM NHÀ CUNG CẤP
Nên xây dựng danh sách nhiều nhà cung cấp tiềm năng thay vì phụ thuộc vào một nguồn duy nhất.
BƯỚC 3: THU THẬP BÁO GIÁ
Yêu cầu báo giá theo cùng một tiêu chuẩn để có cơ sở so sánh.
Cần kiểm tra cả:
- Giá.
- Đơn vị tính.
- Chiết khấu.
- Phí vận chuyển.
- Điều kiện thanh toán.
BƯỚC 4: ĐÁNH GIÁ VÀ CHẤM ĐIỂM
Có thể xây dựng bảng đánh giá theo trọng số:
| Tiêu chí | Tỷ trọng tham khảo |
|---|---|
| Chất lượng | 30% |
| Giá | 25% |
| Giao hàng | 15% |
| Nguồn cung | 10% |
| Chứng từ | 10% |
| Thanh toán | 5% |
| Dịch vụ & xử lý khiếu nại | 5% |
Tỷ trọng cần được điều chỉnh theo đặc thù từng doanh nghiệp và từng nhóm hàng.
BƯỚC 5: THỬ NGHIỆM
Trước khi ký hợp tác dài hạn, có thể thử nghiệm với một số đơn hàng để đánh giá thực tế:
- Chất lượng.
- Tỷ lệ hao hụt.
- Thời gian giao hàng.
- Độ chính xác của đơn hàng.
- Khả năng đáp ứng.
BƯỚC 6: PHÊ DUYỆT VÀ KÝ HỢP TÁC
Sau khi đánh giá, doanh nghiệp lựa chọn nhà cung cấp phù hợp và thiết lập rõ:
- Giá mua.
- Quy cách.
- Điều kiện giao hàng.
- Thanh toán.
- Đổi trả.
- Xử lý hàng lỗi.
- Điều chỉnh giá.
BƯỚC 7: ĐÁNH GIÁ ĐỊNH KỲ
Việc lựa chọn nhà cung cấp không kết thúc sau khi ký hợp đồng.
Doanh nghiệp cần đánh giá định kỳ dựa trên dữ liệu thực tế.
BẢNG ĐÁNH GIÁ NHÀ CUNG CẤP NÊN THEO DÕI NHỮNG GÌ?
Nhà hàng có thể xây dựng bảng theo dõi gồm:
- Tên nhà cung cấp.
- Nhóm hàng.
- Đơn giá.
- Chất lượng.
- Tỷ lệ giao đúng hạn.
- Tỷ lệ giao thiếu.
- Tỷ lệ hàng lỗi.
- Tỷ lệ hao hụt.
- Thời gian thanh toán.
- Công nợ.
- Mức độ phản hồi.
- Điểm đánh giá tổng thể.
Từ đó doanh nghiệp có thể dễ dàng xác định nhà cung cấp nào đang hoạt động tốt và nhà cung cấp nào cần thay thế.
NHỮNG SAI LẦM KHI LỰA CHỌN NHÀ CUNG CẤP
❌ Chỉ chọn nhà cung cấp có giá thấp nhất.
❌ Không so sánh nhiều nhà cung cấp.
❌ Không có tiêu chí đánh giá cụ thể.
❌ Không kiểm tra chất lượng thực tế.
❌ Không lưu lịch sử báo giá.
❌ Không đánh giá nhà cung cấp sau khi hợp tác.
❌ Phụ thuộc hoàn toàn vào một nhà cung cấp.
❌ Không kiểm soát hóa đơn và chứng từ đầu vào.
Những sai lầm này có thể khiến chi phí mua hàng tăng lên mà doanh nghiệp không nhận ra.
LỰA CHỌN NHÀ CUNG CẤP GẮN VỚI KIỂM SOÁT FOOD COST
Đối với nhà hàng, lựa chọn nhà cung cấp cần được kết nối với hệ thống định lượng và kiểm soát Food Cost.
Quy trình nên được quản lý theo chuỗi:
Nhà cung cấp → Báo giá → Mua hàng → Nhập kho → Định lượng → Giá vốn → Food Cost → Lợi nhuận
Khi một mắt xích thay đổi, doanh nghiệp cần đánh giá tác động đến toàn bộ hệ thống.
Ví dụ, giá thịt tăng 10% sẽ ảnh hưởng đến giá vốn món ăn. Nếu không cập nhật kịp thời, Food Cost tăng và lợi nhuận giảm mà chủ nhà hàng có thể không nhận ra.
ACC TRAINING HỖ TRỢ XÂY DỰNG HỆ THỐNG QUẢN LÝ NHÀ CUNG CẤP
ACC Training cung cấp dịch vụ kế toán và quản trị tài chính chuyên biệt cho nhà hàng, café và chuỗi F&B.
Chúng tôi hỗ trợ:
✔️ Xây dựng danh mục và hệ thống quản lý nhà cung cấp.
✔️ Thiết lập tiêu chí đánh giá và chấm điểm nhà cung cấp.
✔️ Xây dựng quy trình lấy báo giá và so sánh báo giá.
✔️ Thiết lập quy trình mua hàng và phê duyệt.
✔️ Kiểm soát giá nguyên vật liệu và biến động giá.
✔️ Kết nối mua hàng với kho, định lượng và kế toán.
✔️ Theo dõi Food Cost và chi phí nguyên vật liệu.
✔️ Xây dựng Dashboard quản lý mua hàng và nhà cung cấp.
Mục tiêu không chỉ là giúp nhà hàng “mua được hàng”, mà là xây dựng một hệ thống giúp doanh nghiệp mua đúng – kiểm soát tốt – giảm chi phí – bảo đảm chất lượng – tối ưu lợi nhuận.
KẾT LUẬN
Lựa chọn nhà cung cấp là một quyết định có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí, chất lượng và lợi nhuận của nhà hàng.
Một nhà cung cấp tốt không nhất thiết là nhà cung cấp có giá thấp nhất, mà là đối tác có chất lượng ổn định, giá hợp lý, giao hàng đúng cam kết, chứng từ đầy đủ và khả năng hợp tác lâu dài.
Khi doanh nghiệp có quy trình lựa chọn, đánh giá và theo dõi nhà cung cấp bài bản, hoạt động mua hàng sẽ minh bạch hơn, Food Cost được kiểm soát tốt hơn và nhà hàng có nền tảng vững chắc để tối ưu lợi nhuận.
ACC TRAINING – DỊCH VỤ KẾ TOÁN & QUẢN TRỊ TÀI CHÍNH DÀNH RIÊNG CHO NHÀ HÀNG, CAFÉ & CHUỖI F&B
📞 Hotline/Zalo: 033 871 4414
📧 Email: ketoanacctraining@gmail.com
🌐 Website: ketoanacctraining.vn
📍 Địa chỉ: Hà Nội
ACC Training – Đồng hành cùng doanh nghiệp xây dựng hệ thống mua hàng, kế toán và quản trị tài chính bài bản, minh bạch và hiệu quả.