Kinh doanh thương mại điện tử ngày càng phát triển, kéo theo lượng dữ liệu mà doanh nghiệp phải quản lý cũng ngày càng lớn.
Một doanh nghiệp có thể đồng thời bán hàng trên:
- Shopee.
- TikTok Shop.
- Lazada.
- Website.
- Facebook.
- Zalo.
- Các kênh bán hàng khác.
Mỗi kênh lại có hệ thống đơn hàng, doanh thu, phí, thanh toán, hoàn tiền và báo cáo riêng.
Nếu không xây dựng một hệ thống kế toán TMĐT ngay từ đầu, doanh nghiệp rất dễ rơi vào tình trạng:
- Doanh thu không khớp với tiền thực nhận.
- Phí sàn không được theo dõi đầy đủ.
- Đơn hoàn xử lý chậm.
- Giá vốn sai.
- Tồn kho lệch.
- Chi phí quảng cáo không được phân bổ.
- Không xác định được lợi nhuận thực tế.
- Kế toán phải xử lý nhiều file Excel thủ công.
- Chủ doanh nghiệp mất nhiều thời gian để tổng hợp số liệu.
Vì vậy, setup hệ thống kế toán TMĐT không chỉ là cài phần mềm kế toán.
Đó là quá trình xây dựng một hệ thống từ:
Doanh thu → Đơn hàng → Hàng hóa → Giá vốn → Chi phí → Công nợ → Tiền → Thuế → Báo cáo → Quản trị.
1. Setup Hệ Thống Kế Toán TMĐT Là Gì?
Setup hệ thống kế toán TMĐT là quá trình thiết lập toàn bộ cách doanh nghiệp thu thập, chuẩn hóa, đối chiếu, hạch toán và báo cáo dữ liệu phát sinh từ hoạt động bán hàng online.
Có thể hình dung:
Nhiều kênh bán hàng
↓
Dữ liệu đơn hàng
↓
Chuẩn hóa dữ liệu
↓
Đối soát
↓
Kế toán
↓
Kho và giá vốn
↓
Công nợ và dòng tiền
↓
Thuế
↓
Báo cáo
↓
Dashboard quản trị
Mục tiêu cuối cùng là tạo ra một hệ thống mà khi doanh nghiệp phát sinh một đơn hàng, dữ liệu có thể được theo dõi xuyên suốt đến khi:
- Giao thành công.
- Thu tiền.
- Ghi nhận doanh thu.
- Tính giá vốn.
- Trừ các khoản phí.
- Xử lý hoàn trả nếu có.
- Cập nhật tồn kho.
- Xác định lợi nhuận.
2. Vì Sao Doanh Nghiệp TMĐT Cần Setup Hệ Thống Kế Toán?
Kế toán cho doanh nghiệp thương mại điện tử có nhiều điểm khác biệt so với mô hình kinh doanh truyền thống.
Một đơn hàng có thể đi qua rất nhiều bước:
Khách đặt hàng
↓
Sàn xác nhận
↓
Đơn vị vận chuyển nhận hàng
↓
Giao hàng
↓
Khách nhận hàng
↓
Sàn ghi nhận doanh thu
↓
Khấu trừ phí
↓
Khấu trừ voucher hoặc các khoản liên quan
↓
Sàn chuyển tiền
↓
Ngân hàng nhận tiền
Nếu chỉ lấy số tiền ngân hàng nhận được làm doanh thu, số liệu kế toán có thể bị sai.
Do đó, doanh nghiệp cần thiết lập hệ thống ngay từ đầu để phân biệt:
Doanh thu
Phí
Tiền phải nhận
Tiền đã nhận
Tiền hoàn
Công nợ
Giá vốn
Lợi nhuận
3. Một Hệ Thống Kế Toán TMĐT Hoàn Chỉnh Gồm Những Gì?
Một hệ thống có thể được chia thành các nhóm chính:
1. Hệ thống doanh thu
Theo dõi doanh thu theo:
- Đơn hàng.
- Shop.
- Kênh.
- Sản phẩm.
- Thời gian.
2. Hệ thống chi phí
Theo dõi:
- Giá vốn.
- Phí sàn.
- Phí thanh toán.
- Quảng cáo.
- Vận chuyển.
- Affiliate.
- Nhân sự.
- Kho.
- Vận hành.
3. Hệ thống kho
Theo dõi:
- Nhập kho.
- Xuất kho.
- Tồn kho.
- Hàng hoàn.
- Hàng hỏng.
- Điều chỉnh.
4. Hệ thống công nợ
Theo dõi:
- Phải thu.
- Phải trả.
- Nhà cung cấp.
- Khách hàng.
5. Hệ thống dòng tiền
Theo dõi:
- Ngân hàng.
- Tiền mặt.
- Tiền sàn.
- COD.
- Cổng thanh toán.
- Tiền chờ nhận.
6. Hệ thống thuế
Theo dõi các nghĩa vụ thuế phù hợp với mô hình hoạt động của doanh nghiệp.
7. Hệ thống báo cáo
Bao gồm:
- Báo cáo doanh thu.
- Báo cáo chi phí.
- Báo cáo lợi nhuận.
- Báo cáo tồn kho.
- Báo cáo dòng tiền.
- Báo cáo công nợ.
- Báo cáo thuế.
- Dashboard quản trị.
4. Bước 1: Khảo Sát Mô Hình Kinh Doanh
Trước khi setup hệ thống kế toán, cần hiểu doanh nghiệp đang bán hàng như thế nào.
Cần xác định:
- Doanh nghiệp bán sản phẩm hay dịch vụ?
- Có bao nhiêu shop?
- Bán trên những sàn nào?
- Có website không?
- Có bán trực tiếp không?
- Có bao nhiêu kho?
- Có bao nhiêu tài khoản ngân hàng?
- Có sử dụng COD không?
- Có chạy quảng cáo không?
- Có sử dụng affiliate không?
- Có hàng nhập khẩu không?
- Có hàng sản xuất không?
- Có hàng hoàn không?
Đây là bước nền tảng.
Nếu chưa hiểu mô hình kinh doanh mà đã setup tài khoản kế toán, hệ thống rất dễ phải sửa lại về sau.
5. Bước 2: Xác Định Cấu Trúc Shop Và Kênh Bán Hàng
Doanh nghiệp cần lập danh sách toàn bộ các shop và kênh.
Ví dụ:
Shopee
- Shop A.
- Shop B.
TikTok Shop
- Shop C.
- Shop D.
Lazada
- Shop E.
Website
- Website chính.
- Website phụ.
Social Commerce
- Facebook.
- Zalo.
Sau đó xây dựng mã nhận diện cho từng shop.
Ví dụ:
| Kênh | Shop | Mã |
|---|---|---|
| Shopee | Shop A | SP01 |
| Shopee | Shop B | SP02 |
| TikTok Shop | Shop C | TT01 |
| Lazada | Shop D | LZ01 |
| Website | Website | WEB01 |
Việc này giúp dữ liệu có thể được phân tích riêng hoặc hợp nhất sau này.
6. Bước 3: Chuẩn Hóa Danh Mục Sản Phẩm
Đây là một trong những bước quan trọng nhất khi setup kế toán TMĐT.
Một sản phẩm có thể được đặt tên khác nhau trên nhiều shop.
Ví dụ:
Shop A:
Áo Thun Nam Đen Size M
Shop B:
ATN-D-M
Shop C:
T-Shirt Black M
Nếu không chuẩn hóa, hệ thống có thể hiểu đây là ba sản phẩm khác nhau.
Do đó cần xây dựng:
Mã sản phẩm chuẩn.
Ví dụ:
SP001 – Áo Thun Nam Đen Size M
Sau đó ánh xạ:
Shopee → SP001
TikTok Shop → SP001
Lazada → SP001
Website → SP001
Nhờ vậy, doanh nghiệp có thể biết chính xác tổng số lượng bán và tồn kho của cùng một sản phẩm trên toàn hệ thống.
7. Bước 4: Xây Dựng Hệ Thống Mã Hàng Hóa
Ngoài mã sản phẩm, có thể xây dựng các nhóm mã:
- Mã sản phẩm.
- Mã nguyên vật liệu.
- Mã bao bì.
- Mã combo.
- Mã kho.
- Mã shop.
- Mã kênh.
- Mã nhà cung cấp.
- Mã chi phí.
Ví dụ:
SP001 – Sản phẩm A
SP002 – Sản phẩm B
PK001 – Bao bì A
PK002 – Bao bì B
KHO01 – Kho Hà Nội
KHO02 – Kho Hồ Chí Minh
Việc xây dựng mã thống nhất giúp giảm đáng kể việc xử lý dữ liệu thủ công.
8. Bước 5: Thiết Lập Quy Trình Doanh Thu
Doanh thu TMĐT cần được xây dựng theo luồng dữ liệu rõ ràng.
Ví dụ:
Đơn hàng
↓
Trạng thái đơn
↓
Đơn giao thành công
↓
Doanh thu
↓
Các khoản giảm trừ
↓
Phí sàn
↓
Tiền phải nhận
↓
Tiền thực nhận
Mỗi bước cần được xác định rõ:
- Dữ liệu lấy từ đâu?
- Ai kiểm tra?
- Khi nào ghi nhận?
- Đối chiếu với nguồn nào?
- Xử lý chênh lệch ra sao?
9. Bước 6: Thiết Lập Hệ Thống Phí Sàn
Phí sàn là một trong những khoản khiến kế toán TMĐT phức tạp.
Doanh nghiệp có thể phát sinh:
- Phí hoa hồng.
- Phí thanh toán.
- Phí dịch vụ.
- Phí vận chuyển.
- Phí quảng cáo.
- Affiliate.
- Các khoản điều chỉnh.
- Các khoản hỗ trợ hoặc khấu trừ khác.
Không nên gom tất cả thành:
Chi phí sàn.
Nên xây dựng các nhóm chi phí chi tiết để có thể phân tích.
Ví dụ:
Phí sàn
→ Phí hoa hồng
→ Phí thanh toán
→ Phí dịch vụ
→ Phí vận chuyển
→ Quảng cáo
→ Affiliate
→ Khoản điều chỉnh
Từ đó doanh nghiệp biết chính xác chi phí nào đang chiếm tỷ trọng lớn.
10. Bước 7: Thiết Lập Quy Trình Đối Soát
Đây là phần cốt lõi của hệ thống kế toán TMĐT.
Cần đối soát:
Đơn hàng
Sàn ↔ Hệ thống
Doanh thu
Sàn ↔ Kế toán
Phí
Sàn ↔ Báo cáo phí
Tiền
Sàn ↔ Ngân hàng
Kho
Đơn hàng ↔ Kho
Giá vốn
Kho ↔ Kế toán
Có thể hình dung:
Sàn
↕
Kho
↕
Ngân hàng
↕
Kế toán
Nếu các nguồn này không khớp, cần tạo danh sách chênh lệch để xử lý.
11. Bước 8: Thiết Lập Quy Trình Đơn Hoàn
Đơn hoàn cần có quy trình riêng.
Một đơn hoàn nên được theo dõi:
Đơn hàng
↓
Trạng thái hoàn
↓
Hàng đang vận chuyển về
↓
Hàng thực tế nhận
↓
Kiểm đếm
↓
Kiểm tra tình trạng
↓
Nhập kho
↓
Tiền hoàn
↓
Điều chỉnh doanh thu
↓
Giá vốn
Không nên chỉ cập nhật:
Đơn đã hoàn.
Mà phải xác định:
- Hàng đã về chưa?
- Hàng có đủ không?
- Hàng có bị hỏng không?
- Tiền đã hoàn chưa?
- Kho đã nhập chưa?
- Kế toán đã xử lý chưa?
12. Bước 9: Thiết Lập Hệ Thống Kho
Kho là một phần quan trọng trong kế toán TMĐT.
Cần xác định:
- Có bao nhiêu kho?
- Kho nào quản lý hàng nào?
- Hàng gửi ở đâu?
- Hàng đang vận chuyển ở đâu?
- Hàng hoàn ở đâu?
- Hàng lỗi ở đâu?
Các nghiệp vụ cần theo dõi:
Nhập hàng
→ Xuất bán
→ Hàng hoàn
→ Điều chỉnh
→ Tồn kho.
Nếu hệ thống kho không chính xác, giá vốn và lợi nhuận cũng có thể bị sai.
13. Bước 10: Thiết Lập Giá Vốn
Giá vốn là một trong những dữ liệu quan trọng nhất để xác định lợi nhuận.
Doanh nghiệp cần xác định phương pháp tính giá vốn phù hợp với chế độ kế toán và mô hình thực tế.
Đồng thời cần đảm bảo dữ liệu:
- Nhập kho.
- Xuất kho.
- Hàng hoàn.
- Điều chỉnh.
- Hàng hỏng.
được liên kết với nhau.
Nếu doanh thu chính xác nhưng giá vốn sai, lợi nhuận vẫn sai.
14. Bước 11: Thiết Lập Chi Phí Quảng Cáo
Doanh nghiệp TMĐT thường chạy quảng cáo trên nhiều nền tảng:
- Google Ads.
- Facebook Ads.
- TikTok Ads.
- Shopee Ads.
- Các nền tảng khác.
Không nên chỉ ghi:
Chi phí Marketing = XXX triệu đồng.
Nên phân loại:
Chi phí Marketing
→ Google Ads
→ Facebook Ads
→ TikTok Ads
→ Shopee Ads
→ Khác.
Sau đó phân bổ theo:
- Shop.
- Kênh.
- Campaign.
- Sản phẩm nếu cần.
Nhờ vậy doanh nghiệp có thể đánh giá hiệu quả quảng cáo.
15. Bước 12: Thiết Lập Hệ Thống Ngân Hàng Và Dòng Tiền
Doanh nghiệp TMĐT có thể có tiền ở nhiều nơi:
- Ngân hàng.
- Tiền mặt.
- Sàn.
- COD.
- Cổng thanh toán.
Do đó cần phân biệt:
Doanh thu
khác
Tiền phải nhận
khác
Tiền đã nhận.
Ví dụ:
Doanh thu:
2 tỷ đồng.
Tiền đã nhận:
1,6 tỷ đồng.
Tiền chờ nhận:
400 triệu đồng.
Không thể kết luận 400 triệu đồng là thất thoát.
Cần xác định tiền đang nằm ở:
- Sàn.
- COD.
- Công nợ.
- Khoản điều chỉnh.
- Các giao dịch khác.
16. Bước 13: Thiết Lập Công Nợ
Tùy mô hình, doanh nghiệp có thể có:
Công nợ phải thu
- Khách hàng.
- Đối tác.
- Cổng thanh toán.
- Đơn vị khác.
Công nợ phải trả
- Nhà cung cấp.
- Đơn vị vận chuyển.
- Đơn vị dịch vụ.
- Các khoản phải trả khác.
Cần xác định:
- Đối tượng.
- Số tiền.
- Ngày phát sinh.
- Hạn thanh toán.
- Trạng thái thanh toán.
17. Bước 14: Thiết Lập Hệ Thống Thuế
Hệ thống kế toán TMĐT cần được thiết kế để hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát các nghĩa vụ thuế phù hợp với mô hình hoạt động.
Có thể liên quan đến:
- Thuế GTGT.
- Thuế TNDN.
- Thuế TNCN.
- Hóa đơn điện tử.
- Thuế đối với nhà cung cấp nước ngoài trong trường hợp thuộc phạm vi áp dụng.
- Các nghĩa vụ thuế khác.
Điều quan trọng là dữ liệu thuế phải được xây dựng từ dữ liệu kế toán có kiểm soát.
Không nên đến cuối kỳ mới bắt đầu gom dữ liệu để tính thuế.
18. Bước 15: Thiết Lập Hóa Đơn Điện Tử
Doanh nghiệp cần xác định quy trình:
Đơn hàng
↓
Điều kiện xuất hóa đơn
↓
Thông tin khách hàng
↓
Hóa đơn điện tử
↓
Đối chiếu doanh thu
↓
Kế toán.
Đặc biệt với số lượng đơn lớn, cần xác định rõ:
- Khi nào xuất hóa đơn?
- Dữ liệu lấy từ đâu?
- Xử lý đơn hoàn thế nào?
- Hủy/thay thế/điều chỉnh ra sao?
- Ai kiểm tra?
Một quy trình rõ ràng sẽ giúp giảm sai sót khi số lượng đơn tăng cao.
19. Bước 16: Thiết Lập Hệ Thống Báo Cáo
Sau khi thiết lập dữ liệu, cần xác định doanh nghiệp muốn xem báo cáo gì.
Báo cáo doanh thu
- Theo ngày.
- Theo tháng.
- Theo shop.
- Theo kênh.
- Theo sản phẩm.
Báo cáo chi phí
- Giá vốn.
- Phí sàn.
- Quảng cáo.
- Vận chuyển.
- Nhân sự.
- Vận hành.
Báo cáo lợi nhuận
- Theo sản phẩm.
- Theo shop.
- Theo kênh.
- Theo thời gian.
Báo cáo kho
- Tồn kho.
- Nhập xuất.
- Hàng hoàn.
- Hàng lỗi.
Báo cáo dòng tiền
- Tiền ngân hàng.
- Tiền sàn.
- COD.
- Tiền chờ nhận.
20. Dashboard Quản Trị Cho Doanh Nghiệp TMĐT
Sau khi hệ thống kế toán được setup, doanh nghiệp có thể xây dựng Dashboard.
Dashboard tổng quan có thể hiển thị:
Doanh thu
XXX triệu đồng
Số đơn
XX.XXX đơn
Giá vốn
XXX triệu đồng
Tổng chi phí
XXX triệu đồng
Lợi nhuận
XXX triệu đồng
Biên lợi nhuận
XX%
Tỷ lệ hoàn
X%
Tồn kho
XXX triệu đồng
Tiền chờ nhận
XXX triệu đồng
Từ Dashboard tổng, có thể lọc:
Shop → Kênh → Sản phẩm → Thời gian.
21. Thiết Lập Báo Cáo Lợi Nhuận Theo Shop
Đối với doanh nghiệp nhiều shop, đây là báo cáo rất quan trọng.
Ví dụ:
| Shop | Doanh thu | Giá vốn | Chi phí | Lợi nhuận |
|---|---|---|---|---|
| Shop A | 1,5 tỷ | 700 triệu | 500 triệu | 300 triệu |
| Shop B | 1,2 tỷ | 600 triệu | 450 triệu | 150 triệu |
| Shop C | 900 triệu | 450 triệu | 300 triệu | 150 triệu |
Doanh nghiệp có thể biết:
- Shop nào doanh thu cao?
- Shop nào lợi nhuận cao?
- Shop nào có chi phí lớn?
- Shop nào cần tối ưu?
22. Thiết Lập Báo Cáo Lợi Nhuận Theo Kênh
Có thể phân tích:
| Kênh | Doanh thu | Chi phí | Lợi nhuận |
|---|---|---|---|
| Shopee | 2 tỷ | 1,6 tỷ | 400 triệu |
| TikTok Shop | 1,5 tỷ | 1,25 tỷ | 250 triệu |
| Lazada | 800 triệu | 700 triệu | 100 triệu |
| Website | 900 triệu | 600 triệu | 300 triệu |
Từ đó, doanh nghiệp có thể đánh giá:
Doanh thu cao nhất chưa chắc là kênh hiệu quả nhất.
Kênh có doanh thu thấp hơn vẫn có thể tạo ra biên lợi nhuận tốt hơn.
23. Thiết Lập Báo Cáo Đơn Hàng
Báo cáo đơn hàng nên phân loại:
- Tổng đơn.
- Đơn thành công.
- Đơn hủy.
- Đơn hoàn.
- Đơn trả hàng.
- Đơn đang xử lý.
Có thể theo dõi:
Tổng đơn → Thành công → Hủy → Hoàn
Từ đó tính:
Tỷ lệ hoàn
Tỷ lệ hủy
Tỷ lệ giao thành công
Các chỉ số này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và lợi nhuận.
24. Thiết Lập Báo Cáo Đối Soát
Một hệ thống tốt nên có báo cáo chênh lệch.
Ví dụ:
| Nội dung | Hệ thống | Sàn | Chênh lệch |
|---|---|---|---|
| Doanh thu | 2 tỷ | 2 tỷ | 0 |
| Phí | 300 triệu | 310 triệu | -10 triệu |
| Tiền nhận | 1,7 tỷ | 1,69 tỷ | +10 triệu |
Các dòng có chênh lệch sẽ được đưa vào danh sách kiểm tra.
Điều này giúp kế toán tập trung vào:
Những giao dịch có vấn đề
thay vì kiểm tra lại toàn bộ dữ liệu.
25. Thiết Lập Hệ Thống Cảnh Báo
Có thể xây dựng các cảnh báo như:
🔴 Doanh thu giảm mạnh.
🔴 Lợi nhuận âm.
🔴 Tỷ lệ hoàn tăng cao.
🔴 Phí sàn tăng bất thường.
🔴 Chi phí quảng cáo vượt ngân sách.
🔴 Tồn kho xuống thấp.
🔴 Hàng tồn lâu ngày.
🔴 Tiền sàn chờ nhận quá lớn.
🔴 Đơn hoàn chưa nhập kho.
🔴 Doanh thu và tiền nhận không khớp.
🔴 Giá vốn biến động bất thường.
Các cảnh báo giúp chủ doanh nghiệp phát hiện vấn đề sớm hơn.
26. Setup Hệ Thống Kế Toán TMĐT Theo Luồng Dữ Liệu
Một hệ thống nên được thiết kế theo luồng:
Tầng 1: Nguồn dữ liệu
- Shopee.
- TikTok Shop.
- Lazada.
- Website.
- Ngân hàng.
- Kho.
- Quảng cáo.
- Kế toán.
Tầng 2: Chuẩn hóa
- Mã shop.
- Mã đơn.
- Mã sản phẩm.
- Ngày.
- Trạng thái.
Tầng 3: Đối soát
- Đơn hàng.
- Doanh thu.
- Phí.
- Kho.
- Tiền.
Tầng 4: Kế toán
- Doanh thu.
- Giá vốn.
- Chi phí.
- Công nợ.
- Thuế.
Tầng 5: Báo cáo
- Doanh thu.
- Chi phí.
- Lợi nhuận.
- Kho.
- Dòng tiền.
Tầng 6: Quản trị
- Dashboard.
- KPI.
- Cảnh báo.
- Phân tích.
27. Một Đơn Hàng Nên Được Theo Dõi Xuyên Suốt Như Thế Nào?
Ví dụ một đơn hàng:
DH0001
Giá bán:
500.000 đồng
Hệ thống cần theo dõi:
Đơn hàng
DH0001
↓
Sản phẩm
SP001
↓
Giá bán
500.000 đồng
↓
Giá vốn
250.000 đồng
↓
Phí sàn
50.000 đồng
↓
Quảng cáo phân bổ
30.000 đồng
↓
Các chi phí khác
20.000 đồng
↓
Lợi nhuận
Được xác định dựa trên mô hình chi phí mà doanh nghiệp thiết lập.
Nếu đơn hoàn:
↓
Hàng hoàn
↓
Tiền hoàn
↓
Điều chỉnh kho
↓
Điều chỉnh doanh thu/giá vốn theo bản chất giao dịch
Như vậy, một đơn hàng có thể được truy xuất từ đầu đến cuối.
28. Vì Sao Cần Chuẩn Hóa Dữ Liệu Trước Khi Đưa Vào Kế Toán?
Nếu dữ liệu đầu vào không chuẩn, hệ thống kế toán dù được setup tốt vẫn có thể cho ra kết quả sai.
Ví dụ:
Cùng một sản phẩm nhưng có 5 tên khác nhau.
Cùng một shop nhưng có 3 cách viết.
Cùng một đơn nhưng xuất hiện nhiều dòng.
Ngày tháng không đồng nhất.
Trạng thái đơn không được chuẩn hóa.
Do đó quy trình cần là:
Dữ liệu thô
↓
Làm sạch
↓
Chuẩn hóa
↓
Đối soát
↓
Kế toán
Thay vì:
Dữ liệu thô → Kế toán
29. Những Sai Lầm Khi Setup Hệ Thống Kế Toán TMĐT
Sai lầm 1: Chỉ setup phần mềm kế toán
Phần mềm không thể tự giải quyết dữ liệu đầu vào sai.
Sai lầm 2: Không chuẩn hóa mã sản phẩm
Dẫn đến sai tồn kho và giá vốn.
Sai lầm 3: Chỉ lấy tiền sàn làm doanh thu
Doanh thu và tiền nhận không phải lúc nào cũng giống nhau.
Sai lầm 4: Không tách phí sàn
Khó xác định lợi nhuận thực tế.
Sai lầm 5: Không quản lý đơn hoàn
Dẫn đến sai doanh thu, kho và giá vốn.
Sai lầm 6: Không phân bổ quảng cáo
Không biết shop nào thực sự hiệu quả.
Sai lầm 7: Không đối chiếu ngân hàng
Dễ bỏ sót chênh lệch dòng tiền.
Sai lầm 8: Chỉ lập báo cáo cuối tháng
Không phát hiện vấn đề kịp thời.
Sai lầm 9: Không thiết kế cho khả năng mở rộng
Khi số lượng shop tăng, hệ thống phải làm lại từ đầu.
30. Hệ Thống Cần Được Thiết Kế Để Có Thể Mở Rộng
Một doanh nghiệp hôm nay có:
2 shop
nhưng một năm sau có thể có:
10 hoặc 20 shop.
Vì vậy, hệ thống không nên được thiết kế chỉ cho quy mô hiện tại.
Ngay từ đầu nên có cấu trúc:
Shop → Kênh → Sản phẩm → Đơn hàng → Kho → Doanh thu → Chi phí → Lợi nhuận
Khi mở thêm shop, chỉ cần:
Thêm mã shop
thay vì phải xây dựng lại toàn bộ hệ thống.
31. Setup Kế Toán Cho Doanh Nghiệp Bán Đa Kênh
Với doanh nghiệp bán đa kênh, hệ thống nên hỗ trợ:
Shopee
Theo dõi:
- Đơn.
- Doanh thu.
- Phí.
- Hoàn.
- Tiền.
TikTok Shop
Theo dõi:
- Đơn.
- Phí.
- Affiliate.
- Hoàn.
- Tiền.
Lazada
Theo dõi:
- Đơn.
- Phí.
- Hoàn.
- Thanh toán.
Website
Theo dõi:
- Đơn.
- Thanh toán.
- Vận chuyển.
- Hoàn.
Sau đó hợp nhất thành:
Báo cáo toàn doanh nghiệp.
32. Setup Hệ Thống Kế Toán Theo Quy Mô
Doanh nghiệp nhỏ
Có thể bắt đầu với:
- Một vài shop.
- Một kho.
- Một số tài khoản ngân hàng.
- Báo cáo cơ bản.
Doanh nghiệp vừa
Nên có:
- Nhiều shop.
- Nhiều kênh.
- Quản lý kho.
- Đối soát tự động/bán tự động.
- Báo cáo lợi nhuận.
- Dashboard.
Doanh nghiệp lớn
Có thể cần:
- Nhiều shop.
- Nhiều kho.
- Nhiều pháp nhân hoặc đơn vị.
- Nhiều tài khoản ngân hàng.
- Hệ thống dữ liệu tập trung.
- Phân quyền.
- Báo cáo hợp nhất.
- Dashboard quản trị.
- Cảnh báo tự động.
Hệ thống nên được thiết kế phù hợp với quy mô và tốc độ phát triển của doanh nghiệp.
33. Setup Hệ Thống Kế Toán Không Chỉ Dành Cho Kế Toán
Một hệ thống tốt cần phục vụ nhiều bộ phận.
Chủ doanh nghiệp
Theo dõi:
- Doanh thu.
- Lợi nhuận.
- Dòng tiền.
Kế toán
Theo dõi:
- Chứng từ.
- Doanh thu.
- Chi phí.
- Thuế.
Kho
Theo dõi:
- Nhập.
- Xuất.
- Tồn.
- Hàng hoàn.
Vận hành
Theo dõi:
- Đơn hàng.
- Hoàn.
- Giao hàng.
Marketing
Theo dõi:
- Chi phí quảng cáo.
- Doanh thu.
- Hiệu quả.
Kinh doanh
Theo dõi:
- Đơn hàng.
- Doanh thu.
- Sản phẩm.
Một hệ thống dữ liệu thống nhất giúp các bộ phận sử dụng cùng một nguồn số liệu.
34. Quy Trình Setup Hệ Thống Kế Toán TMĐT Của ACC Training
ACC Training có thể triển khai theo quy trình:
Bước 1: Khảo sát mô hình
Xác định:
- Shop.
- Kênh.
- Sản phẩm.
- Kho.
- Thanh toán.
- Chi phí.
Bước 2: Thiết kế cấu trúc dữ liệu
Xây dựng:
- Mã shop.
- Mã sản phẩm.
- Mã kho.
- Mã chi phí.
Bước 3: Chuẩn hóa dữ liệu
Chuẩn hóa dữ liệu từ các nguồn.
Bước 4: Thiết lập quy trình đối soát
Đối chiếu:
- Đơn.
- Doanh thu.
- Phí.
- Tiền.
- Kho.
Bước 5: Thiết lập kế toán
Xây dựng quy trình:
- Doanh thu.
- Giá vốn.
- Chi phí.
- Công nợ.
- Tiền.
- Thuế.
Bước 6: Thiết lập báo cáo
Xây dựng báo cáo:
- Doanh thu.
- Chi phí.
- Lợi nhuận.
- Kho.
- Dòng tiền.
Bước 7: Xây dựng Dashboard
Tổng hợp dữ liệu thành hệ thống quản trị.
Bước 8: Kiểm tra và vận hành
Đối chiếu dữ liệu thực tế và hoàn thiện quy trình.
35. Dashboard Kế Toán TMĐT Có Thể Theo Dõi Những Gì?
Một Dashboard quản trị có thể gồm:
Tổng quan
- Doanh thu.
- Đơn hàng.
- Giá vốn.
- Chi phí.
- Lợi nhuận.
Doanh thu
- Theo shop.
- Theo kênh.
- Theo sản phẩm.
Chi phí
- Phí sàn.
- Quảng cáo.
- Vận chuyển.
- Nhân sự.
- Vận hành.
Kho
- Tồn kho.
- Hàng hoàn.
- Hàng chậm luân chuyển.
Dòng tiền
- Ngân hàng.
- Tiền sàn.
- COD.
- Tiền chờ nhận.
Lợi nhuận
- Theo shop.
- Theo kênh.
- Theo sản phẩm.
Cảnh báo
- Chênh lệch.
- Hoàn tăng.
- Tồn kho thấp.
- Chi phí tăng.
- Lợi nhuận giảm.
36. Setup Hệ Thống Kế Toán Giúp Doanh Nghiệp Trả Lời Những Câu Hỏi Nào?
Sau khi hệ thống được thiết lập tốt, doanh nghiệp có thể nhanh chóng trả lời:
Tháng này doanh thu bao nhiêu?
Shop nào bán tốt nhất?
Shop nào lợi nhuận cao nhất?
Kênh nào hiệu quả nhất?
Tổng phí sàn bao nhiêu?
Chi phí quảng cáo bao nhiêu?
Có bao nhiêu đơn hoàn?
Tồn kho hiện tại bao nhiêu?
Tiền đang nằm ở đâu?
Bao nhiêu tiền đang chờ sàn chuyển?
Khách hàng còn nợ bao nhiêu?
Phải trả nhà cung cấp bao nhiêu?
Điểm hòa vốn là bao nhiêu?
Lợi nhuận thực tế là bao nhiêu?
Đây chính là giá trị lớn nhất của việc setup hệ thống.
37. Checklist Setup Hệ Thống Kế Toán TMĐT
Doanh nghiệp có thể kiểm tra:
☑ Đã xác định đầy đủ các shop
☑ Đã xác định các kênh bán hàng
☑ Đã chuẩn hóa mã sản phẩm
☑ Đã thiết lập mã shop
☑ Đã thiết lập mã kho
☑ Đã chuẩn hóa dữ liệu đơn hàng
☑ Đã thiết lập doanh thu
☑ Đã thiết lập phí sàn
☑ Đã thiết lập giá vốn
☑ Đã thiết lập tồn kho
☑ Đã thiết lập đơn hoàn
☑ Đã thiết lập quảng cáo
☑ Đã thiết lập ngân hàng
☑ Đã thiết lập tiền sàn
☑ Đã thiết lập COD
☑ Đã thiết lập công nợ
☑ Đã thiết lập hóa đơn
☑ Đã thiết lập quy trình thuế
☑ Đã thiết lập đối soát
☑ Đã thiết lập báo cáo
☑ Đã thiết lập Dashboard
☑ Đã thiết lập cảnh báo
☑ Đã kiểm tra khả năng mở rộng
Kết Luận
Setup hệ thống kế toán TMĐT không đơn giản là đưa dữ liệu bán hàng vào phần mềm kế toán.
Đó là quá trình xây dựng một hệ thống dữ liệu thống nhất từ:
Nhiều shop → Nhiều kênh → Đơn hàng → Doanh thu → Phí → Kho → Giá vốn → Công nợ → Dòng tiền → Thuế → Báo cáo → Quản trị.
Một hệ thống được setup tốt cần đảm bảo:
Dữ liệu đúng → Đối soát được → Kế toán chính xác → Báo cáo rõ ràng → Quản trị hiệu quả.
Đặc biệt với doanh nghiệp bán hàng đa kênh, hệ thống cần được thiết kế ngay từ đầu để có thể mở rộng khi số lượng shop, đơn hàng và sản phẩm tăng lên.
Thay vì mỗi bộ phận sử dụng một file riêng, doanh nghiệp có thể xây dựng:
Một nguồn dữ liệu – Một quy trình – Một hệ thống báo cáo – Nhiều góc nhìn quản trị.
Khi đó, kế toán không chỉ thực hiện việc ghi nhận số liệu mà còn trở thành nguồn dữ liệu quan trọng để doanh nghiệp kiểm soát:
Doanh thu + Chi phí + Tồn kho + Dòng tiền + Lợi nhuận.
ACC Training – Setup Hệ Thống Kế Toán TMĐT Cho Doanh Nghiệp Bán Online
ACC Training hỗ trợ doanh nghiệp:
- Setup hệ thống kế toán TMĐT.
- Thiết kế quy trình kế toán thương mại điện tử.
- Kế toán đa kênh.
- Quản lý nhiều shop.
- Chuẩn hóa dữ liệu đơn hàng.
- Chuẩn hóa mã sản phẩm.
- Đối soát doanh thu.
- Đối soát phí sàn.
- Đối soát tiền sàn.
- Đối soát ngân hàng.
- Kiểm tra đơn hoàn.
- Quản lý tồn kho.
- Quản lý giá vốn.
- Quản lý chi phí quảng cáo.
- Quản lý công nợ.
- Quản lý dòng tiền.
- Phân tích lợi nhuận.
- Báo cáo hợp nhất nhiều shop.
- Xây dựng Dashboard quản trị.
- Hỗ trợ kê khai thuế và báo cáo tài chính.
📞 Hotline/Zalo: 033 871 4414
📧 Email: ketoanacctraining@gmail.com
🌐 Website: ketoanacctraining.vn
📍 Hà Nội
ACC Training – Setup đúng hệ thống kế toán để kiểm soát đúng doanh thu, chi phí, dòng tiền và lợi nhuận.