Quản trị lợi nhuận là gì? Cách doanh nghiệp kiểm soát lợi nhuận hiệu quả

Doanh thu tăng nhưng lợi nhuận không tăng là vấn đề mà nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các shop online và doanh nghiệp thương mại điện tử, đang gặp phải.

Có những doanh nghiệp mỗi tháng bán hàng tỷ đồng nhưng cuối kỳ lại không biết chính xác mình đang lời bao nhiêu. Nguyên nhân thường đến từ việc chỉ tập trung theo dõi doanh thu mà chưa xây dựng được hệ thống quản trị lợi nhuận.

Quản trị lợi nhuận không đơn giản là tính:

Doanh thu – Chi phí = Lợi nhuận

Mà cần kiểm soát toàn bộ quá trình từ doanh thu, giá vốn, chi phí bán hàng, chi phí quảng cáo, vận chuyển, nhân sự, tồn kho đến dòng tiền để xác định lợi nhuận thực tế.

Quản trị lợi nhuận là gì?

Quản trị lợi nhuận là quá trình doanh nghiệp theo dõi, phân tích và kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận nhằm đảm bảo hoạt động kinh doanh đạt hiệu quả cao nhất.

Một hệ thống quản trị lợi nhuận tốt cần trả lời được những câu hỏi:

  • Doanh nghiệp đang tạo ra bao nhiêu doanh thu?
  • Giá vốn đang chiếm bao nhiêu phần trăm?
  • Chi phí vận hành là bao nhiêu?
  • Chi phí quảng cáo có hiệu quả không?
  • Sản phẩm nào đang có lợi nhuận cao?
  • Kênh bán hàng nào mang lại lợi nhuận tốt nhất?
  • Chi phí nào đang tăng bất thường?
  • Lợi nhuận thực tế mỗi tháng là bao nhiêu?
  • Nếu tăng doanh thu, lợi nhuận có thực sự tăng không?

Khi trả lời được những câu hỏi này, chủ doanh nghiệp sẽ có cơ sở để đưa ra quyết định thay vì chỉ dựa vào cảm tính.

Vì sao doanh nghiệp cần quản trị lợi nhuận?

1. Doanh thu cao chưa chắc lợi nhuận cao

Đây là sai lầm phổ biến nhất.

Ví dụ một shop có doanh thu 1 tỷ đồng/tháng.

Nghe có vẻ rất tốt.

Nhưng nếu phải chi:

  • 500 triệu đồng giá vốn.
  • 150 triệu đồng quảng cáo.
  • 100 triệu đồng phí sàn và thanh toán.
  • 80 triệu đồng vận chuyển.
  • 70 triệu đồng nhân sự.
  • 50 triệu đồng chi phí vận hành.

thì lợi nhuận còn lại sẽ thấp hơn rất nhiều so với con số doanh thu ban đầu.

Nếu chỉ nhìn vào doanh thu, chủ shop có thể nghĩ rằng doanh nghiệp đang phát triển mạnh trong khi biên lợi nhuận thực tế đang ngày càng giảm.

2. Biết sản phẩm nào thực sự mang lại lợi nhuận

Không phải sản phẩm bán chạy nhất cũng là sản phẩm có lợi nhuận cao nhất.

Một sản phẩm có thể có doanh thu lớn nhưng đồng thời:

  • Giá vốn cao.
  • Chi phí quảng cáo lớn.
  • Tỷ lệ hoàn hàng cao.
  • Phí sàn cao.
  • Chi phí vận chuyển lớn.

Trong khi một sản phẩm có doanh thu thấp hơn nhưng biên lợi nhuận tốt hơn lại đóng góp nhiều hơn vào lợi nhuận tổng thể.

Do đó, doanh nghiệp nên phân tích lợi nhuận theo từng sản phẩm.

Có thể theo dõi:

Doanh thu → Giá vốn → Chi phí bán hàng → Chi phí quảng cáo → Lợi nhuận.

3. Đánh giá hiệu quả từng kênh bán hàng

Doanh nghiệp thương mại điện tử thường bán hàng trên nhiều nền tảng:

  • Shopee.
  • TikTok Shop.
  • Lazada.
  • Tiki.
  • Website.
  • Facebook.

Mỗi kênh có cơ cấu chi phí khác nhau.

Ví dụ:

Shopee có thể phát sinh phí sàn và phí chương trình.

TikTok Shop có thể phát sinh phí nền tảng, quảng cáo và chi phí liên quan đến chương trình bán hàng.

Website có thể giảm một số khoản phí sàn nhưng lại phát sinh chi phí quảng cáo, vận hành website và thanh toán.

Vì vậy, doanh nghiệp cần biết:

Kênh nào doanh thu cao?

Kênh nào lợi nhuận cao?

Kênh nào có chi phí thấp?

Kênh nào có tỷ lệ hoàn hàng cao?

Từ đó phân bổ nguồn lực phù hợp.

4. Kiểm soát chi phí quảng cáo

Đối với doanh nghiệp online, quảng cáo thường là một trong những khoản chi phí lớn.

Có thể phát sinh từ:

  • Facebook Ads.
  • TikTok Ads.
  • Google Ads.
  • Shopee Ads.
  • Lazada Ads.
  • KOL/KOC.
  • Affiliate.

Nếu chỉ nhìn vào số lượng đơn hàng, doanh nghiệp có thể dễ dàng tăng ngân sách quảng cáo.

Nhưng điều quan trọng hơn là:

Chi phí quảng cáo đó tạo ra bao nhiêu doanh thu và bao nhiêu lợi nhuận?

Doanh nghiệp nên theo dõi các chỉ số như:

  • Chi phí quảng cáo.
  • Doanh thu.
  • Giá vốn.
  • Lợi nhuận.
  • ROAS.
  • ROI.
  • Chi phí quảng cáo trên doanh thu.

5. Kiểm soát giá vốn

Giá vốn có ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận.

Khi giá nhập nguyên vật liệu hoặc hàng hóa tăng nhưng giá bán không thay đổi, biên lợi nhuận sẽ giảm.

Do đó, doanh nghiệp cần theo dõi:

  • Giá nhập.
  • Giá vốn bình quân.
  • Giá bán.
  • Biên lợi nhuận.
  • Tỷ lệ giá vốn trên doanh thu.

Ví dụ:

Sản phẩm A:

Giá bán: 500.000 đồng
Giá vốn: 300.000 đồng

Lợi nhuận gộp trước các chi phí khác:

200.000 đồng/sản phẩm.

Nếu chi phí quảng cáo, phí sàn và vận chuyển tăng thêm 100.000 đồng, lợi nhuận thực tế chỉ còn 100.000 đồng.

Như vậy, nhìn vào giá bán và giá vốn đơn thuần chưa đủ để đánh giá hiệu quả sản phẩm.

6. Quản trị chi phí vận hành

Ngoài giá vốn và quảng cáo, doanh nghiệp còn có nhiều khoản chi phí khác:

  • Lương nhân viên.
  • Kho bãi.
  • Văn phòng.
  • Đóng gói.
  • Vận chuyển.
  • Phần mềm.
  • Marketing.
  • Điện nước.
  • Dịch vụ thuê ngoài.

Nếu không phân loại và theo dõi thường xuyên, doanh nghiệp rất khó biết khoản chi nào đang tăng và khoản nào đang ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận.

Quản trị lợi nhuận cần theo dõi những báo cáo nào?

Một hệ thống quản trị lợi nhuận hiệu quả nên có các nhóm báo cáo sau.

Báo cáo doanh thu

Theo dõi:

  • Doanh thu theo ngày.
  • Doanh thu theo tháng.
  • Doanh thu theo sản phẩm.
  • Doanh thu theo kênh.
  • Doanh thu theo nhóm sản phẩm.

Báo cáo giá vốn

Theo dõi:

  • Giá vốn từng sản phẩm.
  • Tổng giá vốn.
  • Tỷ lệ giá vốn/doanh thu.
  • Biến động giá vốn.

Báo cáo chi phí

Phân loại:

  • Chi phí quảng cáo.
  • Phí sàn.
  • Phí thanh toán.
  • Phí vận chuyển.
  • Chi phí nhân sự.
  • Chi phí kho.
  • Chi phí quản lý.

Báo cáo lợi nhuận

Theo dõi:

  • Lợi nhuận gộp.
  • Lợi nhuận sau chi phí.
  • Biên lợi nhuận.
  • Lợi nhuận theo sản phẩm.
  • Lợi nhuận theo kênh.

Báo cáo dòng tiền

Theo dõi:

  • Tiền ngân hàng.
  • Tiền COD.
  • Tiền sàn chờ nhận.
  • Tiền phải thu.
  • Tiền phải trả.

Lợi nhuận và dòng tiền là hai khái niệm khác nhau, vì vậy doanh nghiệp cần quản lý đồng thời cả hai.

Quy trình quản trị lợi nhuận cho doanh nghiệp

Bước 1: Tổng hợp doanh thu

Thu thập dữ liệu từ tất cả các kênh bán hàng.

Bước 2: Đối soát doanh thu

Đối chiếu:

Đơn hàng → Sàn/Website → Thanh toán → Ngân hàng.

Bước 3: Xác định giá vốn

Tính giá vốn theo sản phẩm và kỳ báo cáo.

Bước 4: Tổng hợp chi phí

Phân loại chi phí theo nhóm và theo kênh.

Bước 5: Tính lợi nhuận

Xác định lợi nhuận theo:

  • Sản phẩm.
  • Kênh bán hàng.
  • Chiến dịch.
  • Thời gian.

Bước 6: Phân tích biến động

So sánh với:

  • Tháng trước.
  • Cùng kỳ.
  • Kế hoạch.
  • Mục tiêu lợi nhuận.

Bước 7: Đưa ra phương án điều chỉnh

Ví dụ:

  • Tăng giá sản phẩm.
  • Giảm giá vốn.
  • Tối ưu quảng cáo.
  • Điều chỉnh ngân sách.
  • Cắt giảm chi phí không hiệu quả.
  • Tập trung vào sản phẩm có biên lợi nhuận tốt.

Những sai lầm khi quản trị lợi nhuận

Nhiều doanh nghiệp vẫn mắc phải những lỗi như:

❌ Chỉ nhìn vào doanh thu.

❌ Không tính đầy đủ giá vốn.

❌ Không phân bổ chi phí quảng cáo.

❌ Không tính phí sàn vào hiệu quả từng kênh.

❌ Không theo dõi hàng hoàn.

❌ Không phân tích lợi nhuận theo sản phẩm.

❌ Không phân tích lợi nhuận theo kênh bán.

❌ Không đối soát doanh thu với tiền thực nhận.

❌ Không có báo cáo lợi nhuận định kỳ.

❌ Chỉ kiểm tra lợi nhuận vào cuối năm.

Những vấn đề này khiến doanh nghiệp có thể tăng trưởng doanh thu nhưng lợi nhuận lại không tương ứng.

Dashboard quản trị lợi nhuận giúp gì cho chủ doanh nghiệp?

Thay vì phải kiểm tra nhiều file Excel, doanh nghiệp có thể xây dựng Dashboard tập trung các chỉ số quan trọng.

Ví dụ:

Tổng quan

  • Doanh thu.
  • Giá vốn.
  • Tổng chi phí.
  • Lợi nhuận.
  • Biên lợi nhuận.

Theo kênh

  • Shopee.
  • TikTok Shop.
  • Lazada.
  • Tiki.
  • Website.
  • Facebook.

Theo sản phẩm

  • Doanh thu.
  • Số lượng bán.
  • Giá vốn.
  • Chi phí.
  • Lợi nhuận.

Theo Marketing

  • Ngân sách quảng cáo.
  • Doanh thu.
  • ROI.
  • ROAS.
  • Lợi nhuận sau quảng cáo.

Nhờ đó, chủ doanh nghiệp có thể nhanh chóng nhận biết vấn đề và đưa ra quyết định.

Khi nào doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản trị lợi nhuận?

Doanh nghiệp nên cân nhắc xây dựng hệ thống khi:

  • Doanh thu tăng nhanh.
  • Có nhiều sản phẩm.
  • Bán hàng đa kênh.
  • Có nhiều khoản chi phí.
  • Đầu tư quảng cáo lớn.
  • Có nhiều nhân sự.
  • Tồn kho lớn.
  • Dòng tiền phức tạp.
  • Chủ doanh nghiệp không biết chính xác lợi nhuận.
  • Báo cáo hiện tại chủ yếu dựa trên Excel thủ công.

Đặc biệt, nếu doanh nghiệp đang tăng trưởng nhưng lợi nhuận không tăng tương ứng, đây là dấu hiệu cần xem lại hệ thống quản trị.

Dịch vụ quản trị lợi nhuận tại ACC Training

ACC Training cung cấp dịch vụ kế toán thương mại điện tử và hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản trị lợi nhuận phù hợp với mô hình thực tế.

Kiểm soát doanh thu

  • Đối soát Shopee.
  • Đối soát TikTok Shop.
  • Đối soát Lazada.
  • Đối soát Tiki.
  • Đối soát Website.
  • Đối soát Facebook.
  • Đối soát COD.

Kiểm soát chi phí

  • Giá vốn.
  • Phí sàn.
  • Phí vận chuyển.
  • Chi phí quảng cáo.
  • Chi phí nhân sự.
  • Chi phí vận hành.

Báo cáo quản trị

  • Báo cáo doanh thu.
  • Báo cáo giá vốn.
  • Báo cáo chi phí.
  • Báo cáo lợi nhuận.
  • Báo cáo dòng tiền.
  • Báo cáo tồn kho.
  • Báo cáo công nợ.
  • Báo cáo ROI quảng cáo.

Dashboard quản trị

Xây dựng hệ thống Dashboard giúp chủ doanh nghiệp theo dõi nhanh:

Doanh thu → Giá vốn → Chi phí → Lợi nhuận → Dòng tiền

Kết luận

Quản trị lợi nhuận không phải là việc chờ đến cuối tháng mới tính xem doanh nghiệp lời hay lỗ.

Đó là một quá trình liên tục từ việc kiểm soát doanh thu, giá vốn, chi phí, tồn kho, quảng cáo, công nợ đến dòng tiền.

Đặc biệt với doanh nghiệp thương mại điện tử, khi dữ liệu đến từ nhiều nền tảng khác nhau, một hệ thống quản trị lợi nhuận bài bản sẽ giúp chủ doanh nghiệp nhìn rõ:

Bán sản phẩm nào có lợi nhuận tốt – Kênh nào hiệu quả – Chi phí nào đang tăng – Và lợi nhuận thực tế đang ở đâu.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang tăng doanh thu nhưng chưa kiểm soát được lợi nhuận, ACC Training có thể đồng hành xây dựng hệ thống kế toán và báo cáo quản trị phù hợp với mô hình kinh doanh.

Liên hệ ACC Training

ACC Training – Dịch vụ kế toán thương mại điện tử

📞 Hotline/Zalo: 033 871 4414
📧 Email: ketoanacctraining@gmail.com
🌐 Website: ketoanacctraining.vn
📍 Hà Nội

ACC Training – Giúp doanh nghiệp kiểm soát số liệu, quản trị lợi nhuận và đưa ra quyết định kinh doanh dựa trên dữ liệu.

HomeCourses
Search

Search